Notarialne oświadczenie o poddaniu się egzekucji na rzecz administratora zabezpieczeń

Monitor Prawa Bankowego 2024/03 Marzec

Postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2023 r. (III CZP 145/22)

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że notarialny tytuł egzekucyjny stanowi surogat orzeczenia sądowego zasądzającego świadczenie na rzecz konkretnego wierzyciela od konkretnego dłużnika. Dlatego też notarialny tytuł egzekucyjny nie może być inaczej traktowany w zakresie wymogów podmiotowych, jakim powinien odpowiadać w ogóle tytuł egzekucyjny, niż orzeczenia sądowe. Klauzula wykonalności na podstawie takiego tytułu jest wydawana wyłącznie na rzecz podmiotu skonkretyzowanego w jego treści jako wierzyciel. Odejście od tego założenia jest dopuszczalne jedynie w zakresie wyznaczonym przez art. 788 k.p.c.

Referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku wierzyciela R.P. z udziałem G. sp. z o.o. sp.k., postanowieniem z 11.08.2021 r. odmówił nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym uczestnik poddał się egzekucji na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. na rzecz administratora zabezpieczeń – K. sp. z o.o. Referendarz wskazał, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności złożył wierzyciel-obligatariusz, a nie administrator zabezpieczeń. Wierzyciel nie ma więc legitymacji do domagania się nadania na jego rzecz klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym uczestnik poddał się egzekucji z tytułu należności, jakie wobec obligatariuszy ponosi jej komplementariusz G. sp. z o.o. w związku z emisją obligacji. Z § 2 tego aktu notarialnego wynika, że to administrator zabezpieczeń jest jedynym podmiotem uprawnionym do realizacji zobowiązań na rzecz obligatariuszy z tytułu emisji obligacji imiennych serii D przez G. sp. z o.o.

W skardze na orzeczenie referendarza sądowego wnioskodawca powołał się na naruszenie art. 777 § 1 pkt 5 w zw. z art. 786 § 1 i art. 233 k.p.c. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że jedynym uprawnionym do żądania nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu jest administrator zabezpieczeń. W ocenie skarżącego powołanie administratora zabezpieczeń nie jest równoznaczne z pozbawieniem obligatariuszy możliwości samodzielnego dochodzenia praw z zabezpieczeń płatności z tytułu wykupu obligacji. Potwierdza to treść uzasadnienia uchwały SN z 27.02.2022 r. (III CZP 55/19) dotyczącej sfery kompetencyjnej obligatariusza przy powołaniu administratora hipoteki. Z tego orzeczenia można bowiem wyprowadzić generalny wniosek, że pomimo powołania administratora zabezpieczeń (administratora hipoteki) każdy z wierzycieli (obligatariuszy) jest władny dochodzić swoich należności z ustanowionego zabezpieczenia (w realiach rozpoznawanej sprawy z oświadczenia o dobrowolnym poddaniu się egzekucji jako zabezpieczenia płatności za wykup obligacji). Takie podejście ma również istotne znaczenie dla ochrony interesów majątkowych poszczególnych obligatariuszy. Eliminuje ono zagrożenia dla interesów obligatariuszy w tych sytuacjach, w których administrator zabezpieczeń nie podejmuje działań zmierzających do realizacji zabezpieczenia ich wierzytelności z tytułu posiadanych obligacji. W tej sprawie administrator zabezpieczeń nie podejmował skutecznych działań pozwalających na właściwe zaspokojenie należności za wykup obligacji, co godziło w interes wnioskodawcy oraz pozostałych obligatariuszy.

Sąd Rejonowy, rozpoznając skargę wnioskodawcy na orzeczenie referendarza sądowego, powziął poważne wątpliwości sformułowane w przedstawiony (...)