Świadczenie wyrównawcze na rzecz agenta banku

Monitor Prawa Bankowego 2024/02 Luty

Wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2022 r. (II CSKP 294/22)

Wynikające z art. 764³ § 1 k.c. przesłanki muszą zostać spełnione kumulatywnie. Oceny przesłanek należy dokonywać w ich ustawowej kolejności, tzn. względy słuszności należy zasadniczo rozważać dopiero wtedy, gdy ustalone zostanie spełnienie przesłanek pozyskania nowych klientów i dalszego czerpania korzyści przez dającego zlecenie, co w kontekście ciężaru dowodu obciąża agenta. Wyrównanie nie może więc być podyktowane tylko względami słuszności, a dowód w tym zakresie (przeciwko przyznaniu świadczenia wyrównawczego) winien przeprowadzić dający zlecenie.

Pozwem z 26.08.2014 r. E.J. wniosła o zasądzenie od Banku kwoty 100 000 zł tytułem świadczenia wyrównawczego z art. 764³ k.c., wraz z odsetkami od dnia doręczenia pozwanej odpisu pozwu do dnia zapłaty. Wyrokiem z 12.04.2018 r. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, ustaliwszy, że E.J., począwszy od 20.01.2000 r., w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej wykonywała, na podstawie kolejnych umów agencyjnych, czynności pośrednictwa w zawieraniu umów kredytowych pomiędzy Bankiem a osobami fizycznymi. Od 2002 r. E.J. kierowała zespołem agentów jako unit manager.

Bank nie kierował żadnych zastrzeżeń na piśmie dotyczących pracy E.J. Powódka i jej zespół agentów należał do kręgu najlepszych w W. oraz makroregionie. Za osiągane wyniki w pracy E.J. była wielokrotnie nagradzana i doceniania przez współpracowników i przełożonych. W okresie od 2009 r. do 2014 r. E. otrzymywała kwoty prowizji wskazane w wystawianych przez nią rachunkach. W 2009 r. uzyskiwała średnie wynagrodzenie miesięczne w wysokości 20 369,40 zł, w 2010 r. – 7769,01 zł, w 2011 r. – 9280,20 zł, w 2012 r. – 12 238,74 zł, w 2013 r. – 12 444,53 zł.

Pismem z 30.01.2014 r. Bank wypowiedział obowiązującą wówczas umowę. Agentka została zobowiązana do rozliczenia się z mienia, jakie zostało jej przekazane przez Bank w celu realizacji umowy, w nieprzekraczalnym terminie do 30.04.2014 r. W okresie wypowiedzenia (od stycznia do kwietnia 2014 r.) E.J. otrzymała wynagrodzenie w wysokości kolejno: 13 791,52 zł, 11 507,25 zł, 7429,13 zł oraz 8102,87 zł.

W tak ustalon (...)