Mieszany status umowy w prawie konsumenckim

Monitor Prawa Bankowego 2023/01 Styczeń

Wyrok Sądu Najwyższego z 18 maja 2022 r. (II CSKP 362/22)

Małżonek pozostający w ustroju wspólności ustawowej, dokonując z przedsiębiorcą wspólnie z drugim małżonkiem, prowadzącym działalność gospodarczą, czynności prawnej związanej bezpośrednio z tą działalnością, nie jest konsumentem w rozumieniu art. 22¹ k.c., a zapadły w procesie wyrok na tle tego stosunku prawnego dotyczy niepodzielnie obojga małżonków.

Przeciwko Bankowi powództwo o zasądzenie solidarnie na ich rzecz kwoty 282 327,78 zł oraz kwoty 34 850,56 CHF wytoczyli C.J. i B.J., w każdym przypadku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty. W razie nieuwzględnienia powyższych roszczeń, powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego solidarnie na ich rzecz kwoty 103 942,11 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty.

Wyrokiem z 6.12.2018 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Wyrokiem z 19.11.2019 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację.

Sąd drugiej instancji ustalił, że powód od 1.11.2003 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe. Działalność polega na detalicznej sprzedaży kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych, karmy dla zwierząt, w wyspecjalizowanych sklepach.

W dniu 11.03.2008 r. powodowie złożyli do Banku wniosek o udzielenie kredytu walutowego [...] w wysokości 775 450 zł, w walucie CHF, z przeznaczeniem na refinansowanie i budowę domu jednorodzinnego. Pracownik Banku zapoznał powodów z warunkami udzielania kredytów złotowych i kredytów złotowych waloryzowanych walutą obcą, a także poinformował o skutkach zmiany kursu waluty, tj. o możliwym wzroście kosztów obsługi zaciągniętego kredytu.

W dniu 2.04.2008 r. Bank wydał na rzecz powodów decyzję o udzieleniu kredytu w kwocie 775 450 zł, waloryzowanego CHF, na refinansowanie kredytu hipotecznego (…) i finansowanie kosztów budowy budynku mieszkalno-usługowego (…) oraz pokrycie kosztów ubezpieczenia PBS. W dniu 3.04.2008 r. powodowie zawarli z Bankiem umowę nr [...] o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „[...]” waloryzowany kursem CHF. Na mocy tej umowy Bank udzielił powodom kredytu na budownictwo mieszkaniowe, z przeznaczeniem środków zgodnie z decyzją z 2.04.2008 r., w kwocie 775 450 zł, waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego (…). Kredyt oprocentowano według zmiennej stopy procentowej ustalonej jako stawka bazowa LIBOR 3M dla franka szwajcarskiego, powiększona o stałą marżę Banku w wysokości 0,70% (...). W § 10 ust. 5 umowy postanowiono, że raty kapitałowo-odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej [...] Banku obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50 (…).

Powodowie oświadczyli, że zostali dokładnie zapoznani z warunkami udzielania kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu, i w pełni je zaakceptowali. Oświadczyli także, że są świadomi, iż z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi kredytu. Kredytobiorcy oświadczyli, że zostali dokładnie zapoznani z kryteriami zmiany stóp procentowych kredytów oraz zasadami modyfikacji oprocentowania kredytu i w pełni je akceptują (…).

W ocenie Sądu Apelacyjnego nie mogło dojść do zasądzenia dochodzonej przez powodów kwoty z uwagi na brak po ich stronie przymiotu konsumentów. Powodowie wzięli kredyt w pozwanym Banku na cel budownictwa mieszkaniowego, ale w punkcie 1a strony kontr (...)