Bank jako podmiot świadczący usługi zaufania

Monitor Prawa Bankowego 2022/07-08 Lipiec - Sierpień

W ramach artykułu przeanalizowano wyzwania związane ze świadczeniem usług zaufania przez banki w realiach otwartej bankowości i przeobrażeń zachodzących na rynku finansowym w wyniku dynamicznego rozwoju innowacji finansowych. Wskazano przykładowe usługi zaufania, jakie bank może obecnie świadczyć, a także określono ich znaczenie dla innych uczestników rynku.

Klara Dygaszewicz

Fintech, otwarta bankowość – wyzwania związane z identyfikacją elektroniczną użytkowników

Rozwój technologii informatycznych oraz ich szerokie upowszechnienie przekładają się na dynamiczny rozwój innowacji finansowych (fintech), które w znacznej mierze powodują obecnie obserwowane przeobrażenia rynków finansowych, w tym sektora bankowego[1]. Bez wątpienia zachwianie zaufania do tradycyjnych instytucji wywołane ostatnim kryzysem na rynkach finansowych sprawia, że fintech odgrywa coraz istotniejszą rolę. W reakcji na kryzys wzrosła liczba wymogów regulacyjnych wobec instytucji takich jak banki, co bezpośrednio przełożyło się na zwiększenie kosztów ich działalności. Wobec tego instytucje te poszukują możliwości zmniejszenia ponoszonych kosztów, także przez wprowadzanie innowacji finansowych i technologicznych do oferowanych usług. Jest to również element zwiększania konkurencyjności banków wobec licznych firm oferujących innowacyjne usługi finansowe świadczone online, które cieszą się relatywnie dużą popularnością wśród klientów. 

Fintech można zdefiniować jako produkty oraz usługi projektowane i wdrażane przy użyciu nowych technologii informatycznych (Big Data[2], deep learning[3], machine learning[4], natural language processing[5], blockchain[6] itd.), które umożliwiają realizację potrzeb finansowych klientów, w zasadniczej mierze przez projektowanie nowych możliwości dystrybucji usług finansowych[7]. W oparciu o wyżej opisany mechanizm powstały takie innowacje, jak kryptowaluty, cyfrowo świadczone usługi bankowe (BankTech) bądź cyfrowe systemy sprzedażowe.

Te usługi mogą świadczyć zarówno podmioty nadzorowane, które stosują nowatorskie rozwiązania technologiczne w ramach świadczonych przez siebie usług, jak i firmy innowacyjne podejmujące działalność regulowaną lub częściowo regulowaną na rynku finansowym (start-ups)[8]. Podmioty te potocznie określa się mianem „fintechów”.

Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że usługi, jakie oferują fintechy, nie są tylko powieleniem dotychczasowych, ale – ze względu na korzystanie z nowych technologii – mają bardziej dojrzałą postać, pełniąc te same funkcje co usługi świadczone przez podmioty nadzorowane. Ze względu na potencjalną możliwość wypełniania tych samych funkcji ekonomicznych można je zakwalifikować jako substytuty tradycyjnych usług finansowych. Przykładem, jaki pojawia się w literaturze przedmiotu, jest porównanie kredytów bankowych do pożyczek, których udzielają firmy fintechowe[9].

Warto także zwrócić uwagę na zmieniające się zachowania klientów, którzy – wraz z rozwojem telekomunikacji i upowszechnieniem się dostępu do Internetu – znaczną część swojej aktywności życiowej przenieśli do sfery wirtualnej. W tym zakresie klienci mają oczekiwania wobec usług finansowych, które muszą być świadczone bezpiecznie, natychmiastow (...)