Znaczenie dowodowe wydruku z systemu elektronicznego

Monitor Prawa Bankowego 2022/07-08 Lipiec - Sierpień

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 5 czerwca 2020 r. (I ACa 31/20)

Wydruki stanowią odzwierciedlenie oświadczeń woli składanych w postaci elektronicznej i w taki sposób dokumentowanych. Wydruki mają charakter wtórny w stosunku do dokumentu w postaci elektronicznej zawierającego oświadczenie złożone drogą elektroniczną. Wydruki odzwierciedlają wyłącznie jedną warstwę informacji zawartych w dokumencie w postaci elektronicznej – warstwę tekstową, a więc w postaci ciągu danych zapisanych binarnie, dla których odczytania konieczne jest posiadanie urządzenia elektronicznego wyposażonego w odpowiednie oprogramowanie informatyczne.

Wyrokiem zaocznym z 25.10.2020 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił w całości powództwo L.N. o zasądzenie od pozwanego J.O. kwoty 107 902,32 zł z odsetkami umownymi i kosztami procesu.

Sąd wyjaśnił, że pozwem z 19.03.2019 r. powód L.N. zażądał zasądzenia kwoty 107 902,32 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, lecz nie wyższej od odsetek maksymalnych określonych w kodeksie cywilnym. Dla uzasadnienia roszczenia powód powołał się na fakt zawarcia między stronami – za pośrednictwem portalu internetowego (...) oraz w wykupionych wierzytelnościach powstałych na portalu (...) – licznych umów pożyczek, których pozwany miał nie spłacić (…). Sąd jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sporu przyjął następujące (uznane za udowodnione lub bezsporne) okoliczności faktyczne:

(...) jest to portal internetowy umożliwiający wzajemne pożyczanie oraz inwestowanie pieniędzy pomiędzy internautami. Każdy członek społeczności (...) musi wstępnie dokonać rejestracji w serwisie, mieć ukończone 18 lat oraz posiadać rachunek bankowy. W strukturze przedmiotowego portalu powód L.N. posiadał konto o nazwie (...).

W okresie od 21.12.2014 r. do 20.03.2015 r. system portalu (...) wygenerował 55 formularzy rzekomo udzielonych pozwanemu pożyczek opiewających na drobne kwoty – od kilkudziesięciu do kilku tysięcy złotych. Konsekwencją wygenerowania każdorazowego formularza było wysłanie wiadomości e-mail z adresu (...) pod adres (...). Każda z wiadomości zawierała informację o zakończeniu inwestycji sukcesem oraz załącznik zatytułowany „umowa pożyczki” nieopatrzony podpisami. Sama treść każdego e-maila była opatrzona podpisem (...). System koordynujący funkcjonowanie portalu (...), każdorazowo w dniu wygenerowania formularza pożyczkowego, generował również oświadczenie zatytułowane „Potwierdzenie wykonania przelewu”, opatrzone datą i kwotą zbieżną ze wskazanymi w formularzu „Umowa pożyczki”, a nadto opatrzone nadrukiem „M.M. prezes zarządu", sugerującym naniesienie podpisu pod każdorazowym potwierdzeniem. Żaden z wymienionych wyżej formularzy nie był opatrzony własnoręcznymi podpisami J.O., natomiast tylko dokumenty zatytułowane „umowa pożyczki” zawierały odręczny podpis po stronie pożyczkodawcy.

Powód był również uczestnikiem portalu (...), który działał na takiej samej zasadzie co strona internetowa (...). L.N. podejmował próby wykupienia z rynku wtórnego – z portalu (...) – długów mających należeć do J.O., aby ten nie miał zbyt wielu wierzycieli. Wszelkie dokumenty wygenerowane przez system koordynujący funkcjonowanie portalu (...) nie były opatrzone podpisami: ani pożyczkobiorcy – w przypadku umów pożyczki, ani cedenta – w przypadku umowy cesji wierzytelności, ani czyimkolwiek podpisem – w przypadku dokumentów zatytułowanych „Pisemne potwierdzenie”.

Już od listopada 2014 r. następowała wymiana korespondencji mailowej pomiędzy L.N. a J.O. Powód w korespondencji monitował pozwanego o zwrot środków rzekomo należnych mu z tytułu umów pożyczek oraz naliczonych od kapitału odsetek. Miała miejsce również korespondencja e-mailowa pomiędzy J.O. a podmiotem o nazwie „(...)”, w której odbiorca deklarował spłacanie zadłużenia wg proponowanego harmonogramu. W tych wiadomościach nie wskazywano podstawy faktycznej omawianych kwot.

W dniu 27.07.2016 r. J.O. dokonał przelewu bankowego na rzecz L.N. w kwocie 200 zł tytułem „Spłata wierzytelności J.O.”.