Wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów a postępowanie restrukturyzacyjne i układ zawarty w takim postępowaniu
Monitor Prawa Bankowego 2022/03 Marzec
Jak cytować
R. Adamus, Wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów a postępowanie restrukturyzacyjne i układ zawarty w takim postępowaniu, Monitor Prawa Bankowego 2022, nr 3, s. 91-98.
Niniejsze opracowanie dotyczy wykreślenia zastawu rejestrowego z rejestru zastawów w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego i zawartego w tym postępowaniu układu. Powstają w tej materii rozmaite problemy praktyczne i teoretyczne[1]. Takie „wyczyszczenie” składnika mienia z zastawu rejestrowego może mieć istotne znaczenie gospodarcze z punktu widzenia zastawcy.
Rafał Adamus
Po pierwsze podstawa do wykreślenia zastawu rejestrowego może się zmaterializować jeszcze w czasie trwania postępowania restrukturyzacyjnego. W niniejszym opracowaniu broniony jest pogląd, że klauzula umowy zastawniczej przewidująca termin ad quem prawa zastawniczego lub w inny sposób wyrażająca czas na wyczerpanie praw zastawnika z zastawu rejestrowego jest ważna i skuteczna. Poza tym mogą mieć miejsce inne zdarzenia skutkujące wygaśnięciem zastawu rejestrowego w toku postępowania restrukturyzacyjnego. Po drugie wskazano na możliwość wnioskowania o wykreślenie zastawu rejestrowego w czasie wykonywania układu w przypadku wcześniejszego zaspokojenia zastawnika w całości. Po trzecie poruszony został problem wykreślenia zastawu rejestrowego na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o wykonaniu układu.
Zasada ogólna dotycząca uczestnictwa w układzie wierzytelności zabezpieczonej prawem zastawniczym po zmianach z 1.12.2021 r.
Zasada ogólna stanowi, że układ w postępowaniu restrukturyzacyjnym nie obejmuje wierzytelności zabezpieczonej na mieniu dłużnika prawem zastawniczym w części znajdującej pokrycie w wartości przedmiotu zabezpieczenia, chyba że wierzyciel wyraził zgodę na objęcie jej układem (art. 151 ust. 2 p.r.[2]). Wartość przedmiotu zabezpieczenia należy oszacować według wartości likwidacyjnej netto. Możliwość zaspokojenia z takiego przedmiotu trzeba oceniać z uwzględnieniem:
- wysokości kosztów egzekucyjnych,
- tzw. przywilejów egzekucyjnych,
- pierwszeństwa zaspokojenia wynikającego z prawa rzeczowego.
Przypisanie określonej wierzytelności statusu wierzytelności zabezpieczonej albo niezabezpieczonej nie tworzy res iudicata czy res transacta. Oznacza to możliwość prowadzenia sporu na zasadach ogólnych co do statusu wierzytelności według treści układu. Objęcie układem wierzytelności zabezpieczonej zastawniczo nie oznacza utraty (wygaśnięcia) zabezpieczenia[3].
Z dniem 1.12.2021 r. wszedł w życie art. 151 ust. 2a p.r.[4]. Nawiązuje on do rozwiązań znanych dotychczas w układzie częściowym (art. 181 ust. 1 p.r.) i w uproszczonym postępowaniu restrukturyzacyjnym (art. 17 ust. 1 Tarczy 4.0[5]). Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli dłużnik przedstawił wierzycielowi, którego wierzytelność jest zabezpieczona prawem zas (...)