Współsprawstwo w przestępstwie oszustwa kredytowego

Monitor Prawa Bankowego 2022/12 Grudzień

Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 17 listopada 2020 r. (V KK 391/20)

Jak cytować

Z. Kukuła, Współsprawstwo w przestępstwie oszustwa kredytowego – glosa do wyroku SN z 17 listopada 2020 r. (V KK 391/20), Monitor Prawa Bankowego 2022, nr 12, s. 54-60.

Z samego faktu, iż weksle wystawione przez skazanego posłużyły następnie do zaciągnięcia oszukańczego kredytu, nie można w żadnej mierze przyjąć współistnienia po stronie skazanego wszystkich wymaganych przez art. 18 § 1 k.k. elementów współsprawstwa.

Zygmunt Kukuła

I. Przedstawione orzeczenie powiązane jest przedmiotowo z problematyką oszustw przy wykorzystaniu do tego celu – jako narzędzi – papierów wartościowych, wśród których  znajduje się także weksel. Analizując zbiór dotychczas opublikowanych judykatów, należy stwierdzić, że zagadnienie związane z wekslami oraz ich rolą w mechanizmie wykonawczym oszustwa zaznaczyło swoją obecność w niewielu rozpoznawanych dotąd sprawach[1]. Pojawia się w związku z tym okazja bliższego przedstawienia tej problematyki oraz szerszej diagnozy pozostałych kwestii, które mają znaczenie w procesie prawnokarnej oceny popełnionych w ten sposób oszustw. 

Dodatkowym aspektem zasługującym na uwzględnienie, w kontekście szeroko pojmowanej odpowiedzialności za oszustwa, jest współdziałanie przy popełnieniu tego przestępstwa. Niewątpliwie rozszerzy to dotychczasowy zasób wiedzy o mechanizmach popełniania oszustw w sektorze finansowym.   

II. W sprawie niniejszej oskarżonemu zarzucono, iż działając wspólnie i w porozumieniu w ramach zorganizowanej grupy, mającej na celu popełnianie przestępstw, w zamiarze osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził pracowników banku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2 000 000 zł w ten sposób, że dwaj pozostali współdziałający sprawcy, reprezentujący przedsiębiorstwo, zawarli z bankiem umowę o udzielenie kredytu dyskontowego w wysokości 2 000 000 zł, aby sfinansować rzekomy obrót gospodarczy pomiędzy tym przedsiębiorstwem a inną spółką z o.o. Oskarżony, którego orzeczenie to dotyczy, jako prezes zarządu spółki z o.o. wystawił weksle na łączną kwotę 2 000 000 zł. Następnie pozostali współsprawcy przedłożyli te weksle do dyskonta w pokrzywdzonym banku, choć faktycznie środki finansowe uzyskane w wyniku tej umowy zamierzali przeznaczyć i przeznaczyli na inne cele niż finansowanie obrotu gospodarczego pomiędzy obydwoma podmiotami gospodarczymi. Działali w ten sposób na szkodę banku.

Jeszcze w tym samym dniu, w którym wystawiono weksle, doszło do podpisania umowy kredytowej o linię dyskontową. Na mocy tej umowy bank zobowiązał się do przyjmowania weksli w ramach udzielonego kredytu dyskontowego do wysokości maksymalnie 2 000 000 zł. W umowie postan (...)