Abstrakt

Artykuł ma charakter analityczno‑prawny i koncentruje się na zagadnieniach automatyzacji decyzji kredytowych w kontekście RODO oraz projektowanej implementacji dyrektywy CCD2. Celem pracy jest zbadanie zakresu obowiązków informacyjnych banków oraz granic transparentności algorytmów w świetle ochrony praw podmiotów danych. Analizie poddano problem, jak zapewnić konsumentom możliwość zrozumienia i kwestionowania zautomatyzowanych decyzji przy jednoczesnej ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa i know‑how. Autorka wykazuje, że funkcjonalna przejrzystość decyzji powinna obejmować informacje o czynnikach wpływających na ocenę zdolności kredytowej i umożliwiać korektę danych, bez ujawniania szczegółów algorytmów. Wnioski mają wartość praktyczną dla instytucji finansowych oraz poznawczą w dyskusji nad równowagą między prawami konsumenta a bezpieczeństwem systemów kredytowych.

Słowa kluczowe

Automatyczne decyzje kredytowe, transparentność algorytmów, profilowanie, CCD2, obowiązki informacyjne.

Abstract

The article focuses on the issue of automation of credit decisions in the context of the GDPR and the drafted implementation of the CCD2 directive. Its aim is to examine the scope of banks’ information obligations and the limits of algorithmic transparency in light of the protection of data subjects’ rights. The article addresses the research problem of how to ensure that consumers can understand and challenge automated decisions while safeguarding trade secrets and know-how. The author argues that functional transparency should include information on the factors influencing creditworthiness assessment and allow for correction of data, without disclosing algorithmic details. The findings are of practical relevance for financial institutions and contribute to the scholarly discussion on balancing consumer rights with the security of credit decision-making systems.

Keywords

Automated credit decisions, should, algorithmic transparency, profiling, CCD2, information obligations.

Urszula Stańczak

Wprowadzenie

Postępująca cyfryzacja sektora finansowego sprawia, że decyzje kredytowe w coraz większym stopniu opierają się na zautomatyzowanych procesach i zaawansowanych modelach analitycznych. Algorytmy oceny zdolności kredytowej, wykorzystujące techniki z zakresu uczenia maszynowego, stają się kluczowym narzędziem instytucji finansowych, wpływając bezpośrednio na sytuację ekonomiczną konsumentów[1]. Jednocześnie rosnąca rola tych technologii rodzi istotne pytania dotyczące przejrzystości ich działania, odpowiedzialności za podejmowane decyzje oraz zakresu informacji, jakie powinny być udostępniane klientom.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają regulacje prawne, takie jak dyrektywa CCD2[2] oraz RODO[3], które nakładają na kredytodawców określone obowiązki informacyjne wobec konsumentów. Z jednej strony przepisy te mają na celu zapewnienie ochrony praw jednostki, w tym prawa do uzyskania wyjaśnień dotyczących logiki podejmowanych decyzji oraz ich konsekwencji. Z drugiej strony instytucje finansowe wskazują na koni (...)