Odwołanie syndyka z uwagi na rażące uchybienie obowiązkom

Monitor Prawa Bankowego 2025/04 Kwiecień

Przepisy sankcyjne postępowania upadłościowego, a do takich należą normy prawne o „dyscyplinowaniu” syndyka (art. 169a, art. 170 p.u.[1]), muszą być stosowane w sposób proporcjonalny. Ustawodawca wprowadza zauważalną gradację sankcji odpowiednio do stopnia negatywnej oceny zachowania syndyka. Odwołanie w oparciu o art. 170 ust. 1 p.u. z uwagi na „rażące uchybienie obowiązkom” należy do najdalej idących instrumentów odpowiedzialności porządkowej syndyka. Ponieważ przesłanki odwołania skonstruowano przy użyciu klauzuli generalnej, tj. normy prawnej wysoce niedookreślonej, uzasadniony jest postulat, aby stosować tę sankcję w sytuacjach, które obiektywnie nie budzą wątpliwości.

Rafał Adamus

Należy zwrócić uwagę, że art. 170 p.u. uległ istotnym zmianom od 2003 r. Trzeba zatem przestrzec przed prostą „kalką” poglądów wypowiadanych przed ostatecznym ukształtowaniem się tego przepisu od 1.01.2016 r.

Zespolona sankcja prawna

Odwołanie syndyka, z uwagi na rażące uchybienie obowiązkom, wiąże się dodatkowo z – istotniejszą niż samo odwołanie – konsekwencją, której nie przewidziano wprost w p.u. Powoduje bowiem utratę licencji doradcy restrukturyzacyjnego. W związku z tym, że sankcja administracyjnoprawna jest zespolona ze stosowaniem art. 170 ust. 1 p.u., postanowienie sądu upadłościowego powinno uwzględniać fakt utraty przez syndyka uprawnienia podmiotowego do wykonywania zawodu doradcy restrukturyzacyjnego. Z tego punktu widzenia sankcja odwołania syndyka z uwagi na rażące uchybienia powinna być stosowana wyjątkowo. Należy ją ograniczyć do sytuacji jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości, gdy występuje demoralizacja syndyka (korupcja, zabór mienia, rażąca niegospodarność, umyślne przestępstwo ścigane z urzędu (...)