Rażąca niewspółmierność świadczeń w czynności upadłego

Monitor Prawa Bankowego 2025/07-08 Lipiec/Sierpień

Artykuł 127 p.u.n. nie jest samodzielną, odrębną od art. 189 k.p.c. podstawą powództwa ustalającego (stwierdzającego) bezskuteczność czynności prawnej względem masy upadłości. Przewidziana w art. 127 p.u.n. bezskuteczność jest bezskutecznością z mocy prawa, która nie wymaga wytoczenia przez syndyka powództwa o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną.

Wyrokiem z 1.07.2020 r. Sąd Rejonowy w punkcie pierwszym oddalił powództwo Syndyka masy upadłości P. S.K.A. w upadłości („Syndyk”) przeciwko P.A. o zapłatę kwoty 50 000 zł z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi, w punkcie drugim ustalił, że umowa sprzedaży z 3.12.‎2013 r., zawarta między pozwanym jako kupującym a G. S.K.A. („Spółka”) jako sprzedającym, jest bezskuteczna w stosunku do masy upadłości P. S.K.A., w punkcie trzecim nakazał pozwanemu, aby wydał powodowi udział wynoszący […] w bliżej oznaczonym, samodzielnym lokalu użytkowym – garażu wielostanowiskowym oraz prawa z nim związane, któremu to udziałowi odpowiada prawo do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego numer […].

Sąd ustalił m.in., że Spółka prowadziła sprzedaż lokali mieszkalnych wraz z miejscami parkingowymi w inwestycji pod nazwą […]. Głównym przedmiotem oferty były lokale mieszkalne, natomiast miejsca parkingowe oferowane były jedynie dodatkowo dla klientów, którzy dokonywali zakupu lokalu. W ramach polityki marketingowej miejsca postojowe były oferowane nabywcom po korzystnej, znacznie obniżonej cenie, co wynikało m.in. z tego, że zawarta przez Spółkę umowa kredytowa z bankiem przewidywała, iż mieszkanie musi być sprzedane po określonej cenie za 1 m². W razie sprzedaży po niższej cenie powierzchnia taka nie byłaby wliczana do sprzedanych powierzchni, co mogło spowodować wstrzymanie kolejnej transzy kredytu ze strony banku. Udzielanie rabatów tylko na miejsca postojowe było też korzystne dla nabywców, którzy na zakup nieruchomości zaciągali kredyty, gdyż banki niechętnie udzielały kredytów na zakup miejsc postojowych. Pracownicy spółki byli szczególnie traktowani – udzielano im wyższych rabatów; nie zdarzało się, aby otrzymywali mniejsze niż 10%.

Pozwany był pracownikiem G. S.A., zatrudnionym na […] etatu za wynagrodzeniem […] zł brutto miesięcznie […]. W dniu 14.08.2013 r. pozwany jako kupujący zawarł ze Spółką jako sprzedającą notarialną umowę ustanowienia odrębnej własności i przeniesienia własności bliżej oznaczonego lokalu („Lokal”) o powierzchni użytkowej 156,54 m² wraz z prawami związanymi za cenę 1 288 205,10 zł brutto („umowa sprzedaży Lokalu”).

Z kolei 3.12.2013 r. Spółka sprzedała pozwanemu notarialnie udział wynoszący […] („Udział”) w samodzielnym lokalu użytkowym – garażu wielostanowiskowym numer […], a pozwany udział ten kupił za cenę 2460 zł brutto („umowa sprzedaży Udziału”). Postanowiono, że w ramach Udziału kupującemu przysługiwać będzie prawo do wyłącznego korzystania z miejsc postojowych numer […]. Między współwłaścicielami bowiem doszło do umownego podziału do korzystania z przedmiotu współwłasności przez wyodrębnienie poszczególnych miejsc postojowych i w (...)