Regulacje związane z misją banku centralnego we francuskim kodeksie monetarnym i finansowym

Regulations related to the mission of Central Bank in the French Monetary and Financial Code

Monitor Prawa Bankowego 2026/01 Styczeń

Abstrakt

Niniejszy artykuł przedstawia aktualne regulacje odnoszące się do francuskiego banku centralnego zawarte w kodeksie monetarnym i finansowym. Z uwagi na ograniczenia objętościowe opracowania skoncentrowano się na sekcji wspomnianego kodeksu regulującego misję i inne fundamentalne kompetencje tej instytucji. Celem niniejszego opracowania, będącego jedynie częścią szerszych badań prawno-porównawczych, jest odpowiedź na pytanie o stopień dostosowania obecnych francuskich regulacji do postępu technologicznego oraz o możliwość wykorzystania części z nich przez ustawodawcę polskiego, który w przeszłości niejednokrotnie wzorował się na francuskim prawie rynku finansowego. Innym interesującym aspektem będzie również sprawdzenie, czy prawo francuskie posługuje się już wystarczająco neutralnym technologicznie językiem prawnym, którego uniwersalny charakter może być uznany za wartość dodaną danego systemu prawnego.

Słowa kluczowe

Bank centralny, prawo francuskie, kodeks monetarny i finansowy, postęp technologiczny, prawo bankowe.

Abstract

This article presents the current regulations relating to the French Central Bank, as contained in the Monetary and Financial Code. The study focuses on the section of the aforementioned code that defines the institution's mission and other fundamental powers. The aim of this study, which is part of a broader comparative legal analysis, is to address the degree to which current French regulations have adapted to technological progress and to assess the potential for the Polish legislature, which has often drawn inspiration from French financial market law in the past, to utilize selected solutions. An additional objective is to determine whether French law already employs sufficiently technologically neutral legal language, the universal nature of which may be regarded as an added value for the legal system.

Keywords

Central bank, French law, monetary and financial code, technological progress, banking law.

Michał Mariański

Wprowadzenie

Analiza aktualnych „regulacji odnoszących się do francuskiego banku centralnego, zawartych w jednym akcie prawnym jakim jest kodeks monetarny i finansowy[1], może stanowić interesujący punkt odniesienia dla polskiego ustawodawcy, który już niejednokrotnie korzystał z wypracowanych nad Sekwaną koncepcji związanych z szeroko rozumianym prawem runku finansowego[2]. Na wstępie warto zaznaczyć, iż Autor celowo posługuje się nie tylko dosłownym tłumaczeniem nazwy analizowanej instytucji, co prowadziłoby do stosowania polskojęzycznego odpowiednika w postaci „bank Francji (fr Banque de France), ale również sformułowaniem „francuski bank centralny" - znacznie lepiej oddającym charakter tej instytucji. Powyższe jest również zgodne z postulatami prawa porównawczego dotyczącymi funkcjonalnego, a nie dosłownego tłumaczenia nazw danych instytucji.

W polskiej doktrynie francuskie prawo bankowe było już przedmiotem zainteresowania i analizy, zarówno w aspekcie ogólnym[3], jak i w ramach szczegółowych problemów badawczych[4]. Niemniej jednak zmiany jakie zaszły w przyjętym zakresie regulacji w latach 2022-2025 powodują, iż zasadne staje się przedstawienie aktualnego brzmienia przepisów zawartych w kodeksie monetarnym i finansowym. Zmiany wprowadzone w ostatnich kilku latach były bowiem próbą dostosowania regulacji prawa bankowego do współczesnych wymogów technologicznych oraz zmieniającej się w nad wyraz dynamiczny sposób sytuacji społeczno-gospodarczej. Tym samym, w ramach niniejszego opracowania, które stanowi jedynie wycinek szerszych badań, Autor zweryfikuje tezę o stopniu dostosowania francuskich regulacji do postępu technologicznego oraz o możliwości wykorzystania części z nich przez ustawodawcę polskiego. Zwrócona zostanie również uwaga na aspekt językowy analizowanych regulacji, pod kątem tego, czy prawo francuskie posługuje się już wystarczająco neutralnym tec (...)