Przerwanie biegu przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy przez oświadczenie konsumenta złożone w procesie o stwierdzenie nieważności umów

Przy zachowaniu postanowień art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz z uwagi na zasadę skuteczności, a także przy uwzględnieniu prawa do sądu i zasad proporcjonalności i pewności prawa, za dopuszczalne uznać można przerwanie biegu przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy, poprzez wytoczenie przez niego powództwa o zwrot świadczeń spełnionych w ramach umowy kredytu będącej przedmiotem odrębnego postępowania wszczętego przez konsumenta w celu stwierdzenia nieważności tej umowy ze względu na nieuczciwy charakter zawartych w niej warunków. Powództwo przedsiębiorcy może być wytoczone także przed ostatecznym zakończeniem postępowania o ustalenie nieważności umowy wszczętego przez konsumenta. Warunkiem uznania za przerwanie biegu przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy powództwa wytoczonego przez niego jest uwzględnienie ogółu przepisów prawa krajowego i podjęcie przez sąd krajowy wszelkich niezbędnych środków w celu zagwarantowania, aby wykonywanie praw, które konsument wywodzi z dyrektywy 93/13, nie było nadmiernie utrudnione lub niemożliwe.

Skład sądu (izba dziewiąta)

M. Condinanzi (Prezes Izby), R. Frendo (sprawozdawczyni) i A. Kornezov, sędziowie,

R. Norkus (rzecznik generalny),

A. Calot Escobar (sekretarz).

Synteza stanu faktycznego

Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne

12. We wrześniu 2008 r. K.Ł. i J.Ł. zawarli z mBankiem umowę kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF), na podstawie której mBank wypłacił im kwotę 226 000 złotych polskich (PLN) (ok. 53 000 EUR).

13. Uznawszy, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, obaj konsumenci wystąpili o ustalenie nieważności umowy kredytu w ramach powództwa w postępowaniu grupowym wniesionym do Sądu Okręgowego w Łodzi (Polska) pismem procesowym doręczonym mBankowi 28.09.2017 r. Skład grupy, do której dołączyli K.Ł. i J.Ł., został określony postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi 13.03.2018 r.

14. Z kolei 13.12.2021 r. mBank wytoczył powództwo przeciwko K.Ł. i J.Ł. przed Sądem Okręgowym w Warszawie (Polska), który jest sądem odsyłającym. Domaga się on, aby w przypadku gdyby w wyniku powództwa w postępowaniu grupowym stwierdzono nieważność umowy kredytu, konsumenci zostali zobowiązani do zwrócenia mu, na podstawie art. 405 kodeksu cywilnego w związku z art. 410 § 1 tego kodeksu, kapitału kredytu, powiększonego o ustawowe odsetki za opóźnienie.

15. K.Ł. i J.Ł. wnoszą o oddalenie tego powództwa, podnosząc w szczególności przedawnienie roszczenia mBanku. Podkreślają oni, że w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu w ramach powództwa w postępowaniu grupowy (...)