Pojęcie wyłudzenia kredytu

Monitor Prawa Bankowego 2024/04 Kwiecień

Glosa do wyroku SA w Poznaniu z 26 maja 2022 r. (II AKa 179/21)

Niedopuszczalne jest utożsamianie pojęcia wyłudzenia kredytu z kwestią starania się o kredyt. Gdyby przyjmować taką optykę, praktycznie wszystkie osoby z racji ich sytuacji materialnej, w tym bardzo często poważnego zadłużenia z tytułu innych podobnych pożyczek, byłyby oszustami wyłudzającymi pożyczki, co jest przecież niedopuszczalnym uproszczeniem.

Zygmunt Kukuła

I. Przytoczone orzeczenie za cel swój obrało wyjaśnienie sytuacji prawnej osób zadłużonych, które ubiegają się o przyznanie kredytu lub pożyczki pieniężnej. Zwraca się w nim uwagę na wewnętrzne zróżnicowanie ogółu klientów, którzy z różnych powodów składają takie wnioski, zarówno w bankach, jak i w instytucjach pozabankowych. Osią problemu okazuje się poważne zadłużenie klientów, co prima facie eliminuje ich z kręgu beneficjentów, a w przyjętym toku rozumowania przypisuje im przestępstwo oszustwa. Sąd wykluczył jednak postawienie znaku równości pomiędzy zadłużeniem a oszustwem. 

II. W sprawie niniejszej rozpoznawano apelację wniesioną przez prokuratora od wyroku Sądu pierwszej instancji. Podważała ona zasadność uniewinnienia osoby oskarżonej o współudział w wyłudzeniu kredytu bankowego.

Stan faktyczny tej sprawy przedstawiał się następująco. Pozostająca w związku małżeńskim kobieta samodzielnie podjęła działania w celu uzyskania kredytu bankowego. Jej mąż nie był o tym informowany. Kobieta uzyskała sfałszowane zeznanie podatkowe, a następnie złożyła wniosek o udzielenie kredytu wraz z tym dokumentem. Jej mąż – w świetle późniejszych ustaleń – został włączony do procedury kredytowej dopiero na ostatnim etapie, gdy bank już podjął decyzję o przyznaniu kredytu na podstawie nieprawdziwych okoliczności dotyczących kondycji finansowej kredytobiorcy. Jego rola sprowadzała się jedynie do złożenia podpisu na wypełnionym dokumencie umowy w miejscu przeznaczonym na wyrażenie zgody na jej zawarcie.

Zdaniem prokuratora, który skierował akt oskarżenia przeciwko obojgu małżonkom, mąż miał świadomie współdzia (...)