Kredyt indeksowany udzielony przedsiębiorcy

Monitor Prawa Bankowego 2025/04 Kwiecień

Eliminacja luki polegającej na braku w umowie ustaleń co do kursu pozwalającego dokonywać przeliczeń złotego do waluty obcej, powstałej na skutek uznania pierwotnie zawartych w umowie postanowień za niedopuszczalne, może nastąpić w drodze analogicznego zastosowania norm, które odsyłają – w razie konieczności dokonywania przeliczeń walutowych – do kursu średniego odpowiedniej waluty obcej ustalanego przez NBP.

Wyrokiem z 24.07.2019 r. w sprawie z powództwa W.K., L.K. i J.K. przeciwko Bankowi o zapłatę i ustalenie, ewentualnie o stwierdzenie nieważności umowy, Sąd Okręgowy oddalił powództwo w całości i orzekł o kosztach procesu. Powyższy wyrok został oparty na następujących ustaleniach faktycznych:

W dniu 13.03.2008 r. powodowie zawarli z poprzednikiem prawnym Banku umowę o kredyt hipoteczny indeksowany do CHF. Zgodnie z umową pozwany udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 683 726,94 zł indeksowanego kursem CHF. Kredytobiorcy oświadczyli, że są świadomi ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacji w stosunku do złotego w całym okresie kredytowania i akceptują to ryzyko. Spłata kredytu miała nastąpić w 240 miesięcznych równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Oprocentowanie było zmienne i w dniu sporządzenia umowy wynosiło 7,46% w stosunku rocznym, na co składała się suma obowiązującej stawki DBCHF i stałej marży Banku. Kredytobiorcy oświadczyli, że są świadomi ryzyka wynikającego ze zmiennego oprocentowania w całym okresie kredytowania i akceptują to ryzyko (…).

Umowa przewidywała, że kredyt jest przeznaczony na pokrycie części kosztów budowy lokalu użytkowego wraz z miejscami postojowymi położonego w (…) oraz na pokrycie kosztów zawarcia umowy kredytowej. W dniu 13.01.2015 r. strony zawarły aneks nr 2 do umowy, zgodnie z którym Bank na wniosek kredytobiorcy dokonał zmiany sposobu spłaty kredytu w taki sposób, że począwszy od dnia wejścia w życie aneksu, spłata następowała w walucie indeksacji (CHF) lub w złotych polskich.

Powodowie złożyli wniosek kredytowy 8.02.2008 r., w którym wnioskowali o kwotę kredytu 650 000 zł indeksowaną kursem waluty CHF i okres kredytowania 20 lat. Wszyscy powodowie są z zawodu lekarzami. Przed złożeniem wniosku kredytowego – 5.02.2008 r. – powodom przedstawiono sytuacje modelowe dotyczące wysokości raty kredytu w przypadku m.in. wzrostu kursu CHF. Powodowie oświadczyli, że po zapoznaniu się z występującym ryzykiem kursowym ‎i ryzykiem wynikającym ze zmiennej stopy procentowej wnoszą o udzielenie kredytu indeksowanego do waluty obcej. Poprzednik prawny pozwanego Banku w dacie zawarcia umowy kredytu z powodami stosował takie same wzory umów dla osób zawierających umowę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i dla konsumentów (…). Oprocentowanie kredytów indeksowanych w CHF było niższe od oprocentowania kredytów złotowych bez indeksacji przez cały okres obowiązywania umowy kredytu.

Jedynym właścicielem lokalu użytkowego (…) jest obecnie powód W.K., gdyż L. i J.K. darowali mu swoje udziały w lokalu w 2013 r. W.K. prowadzi od 25.02.2005 r. działalność gospodarczą – praktykę lekarską dentystyczną. Aktualnym miejscem wykonywania działalności gospodarczej są (…). J.K. prowadziła od 21.01.2005 r. do 26.11.2014 r. działalność gospodarczą – praktykę lekarską dentystyczną. Od lipca 2012 r. działalność powódki była zawieszona. L.K. prowadził działalność gospodarczą, zarejestrowaną jako wyjazdowa praktyka lekarska, bez określonej siedziby.

W.K. jest lekarzem stomatologiem. L.K. jest lekarzem o specjalizacji medycyna rodzinna i ginekologia. J.K. jest lekarzem stomatologiem. L. i J.K. tylko początkowo partycypowali w spłacie kredytu. W.K. spłaca kredyt samodzielnie. L. i J.K. nie uczestniczyli czynnie w procesie zawierania umowy kredytowej, byli tylko na wstępnej rozmowie dotyczącej kredytu. Wszystkie formalności załatwiał W.K. Udzielony powodom kredyt był kredytem preferencyjnym dla lekarzy. Lokal nabyty na kredyt był lokalem użytkowym znajdującym się na parterze budynku, w którym znajdowały się zarówno lokale mieszkalne, jak i użytkowe. Budowa budynku zakończyła się w 2010 r. W.K. od 2013 r. prowadzi w tym lokalu gabinet stomatologiczny. Wcześniej lokal stał pusty.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne zarówno w zakr (...)