Kara pieniężna za przekroczenie ograniczenia inwestycyjnego

Monitor Prawa Bankowego 2022/04 Kwiecień

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2020 r. (II GSK 968/20)

Przepisy ustawowe określające administracyjną karę pieniężną powinny czynić zadość nakazowi określoności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12.02.2020 r. (VI SA/Wa 2131/19) po rozpoznaniu sprawy ze skargi TFI (dalej: „skarżący” lub „Towarzystwo”) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary, działając na podstawie ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: „p.p.s.a.”), uchylił zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

Postanowieniem z 3.03.2017 r. Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na skarżącą na podstawie art. 228 ust. 2 w zw. z art. 228 ust. 1 ustawy z 27.05.2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1355, ze zm., dalej: „u.f.i.”) w związku z podejrzeniem naruszenia przez X art. 93 ust. 1 pkt 5 u.f.i. w związku z przekroczeniem ograniczenia inwestycyjnego wynikającego z ww. przepisu w okresie od IV kwartału 2013 r. do IV kwartału 2015 r. Przyczyną wszczęcia postępowania były wyniki analizy składu portfela Y oraz Z wydzielonych w ramach X, które wskazywały, że dokonywano błędnej kwalifikacji prawnej instrumentów finansowych nabywanych do portfeli ww. subfunduszy, tj. obligacji wyemitowanych przez podmioty, których papiery wartościowe (akcje) były przedmiotem obrotu w alternatywnym systemie obrotu, tj. NewConnect, oraz obligacji wyemitowanych przez podmioty zarządzające sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszy inwestycyjnych, co prowadziło do przekroczeń ograniczeń inwestycyjnych wskazanych w art. 93 ust. 1 pkt 5 u.f.i. w IV kwartale 2013 r. – IV kwartale 2015 r.

Decyzją z [...] maja 2018 r. KNF nałożyła na stronę karę pieniężną w wysokości 300 000 zł za wskazane naruszenie. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (…). Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Komisja Nadzoru Finansowego utrzymała w mocy decyzję z [...] maja 2018 r. Komisja Nadzoru Finansowego podtrzymała wyrażone w treści zaskarżonej decyzji z [...] maja 2018 r. stanowisko, że Y i Z wydzielone w ramach X posiadały w swoim portfelu instrumenty dłużne wyemitowane przez podmioty, których akcje zostały wprowadzone na NewConnect, tj. w alternatywnym systemie obrotu, oraz podmioty zarządzające sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszy inwestycyjnych, które błędnie kwalifikowano jako instrumenty, o których mowa w art. 93 ust. 1 pkt 4 lit. b u.f.i. W ocenie KNF były to instrumenty, o których mowa w art. 93 ust. 1 pkt 5 u.f.i.

Skarżąca złożyła skargę do WSA w Warszawie, zaskarżając wyżej wskazaną decyzję z [...] sierpnia 2019 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga jest zasadna. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że istotą problemu w niniejszej sprawie jest ustalenie zakresu (kryteriów) nadzoru wykonywanego wobec emitentów, których papiery wartościowe zostały wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, oraz podmioty zarządzające sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszy inwestycyjnych. Innymi słowy, czy można uznać, że ww. podmioty podlegają nadzorowi właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, zgodnie z kryteriami określonymi prawem wspólnotowym, albo przez podmiot podlegający i stosujący się do zasad, które są co najmniej tak rygorystyczne, jak określone prawem wspólnotowym? Jednocześnie Sąd pierwszej instancji ustalił, że przepisy krajowe nie odtwarzają w sposób zupełny art. 19 ust. 1 lit. h tiret 3 Dyrektywy Rady z 20.12.1985 r. (UCITS), w którym mowa jest o instrumentach rynku pieniężnego (...) emitowanych lub gwarantowanych przez przedsiębiorstwo podlegające nadzorowi ostrożnościowemu, zgodnie z kryteriami określonymi w prawie wspólnotowym, lub przez przedsiębiorstwo, które podlega i stosuje się do reguł ostrożności uznawanych przez właściwe władze za przynajmniej tak rygorystyczne, jak te ustanowione przez prawo wspólnotowe. Niemniej jednak w ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro ustawodawca nie zdecydował się na pełną implem (...)