Kara pieniężna za nieterminowe przekazywanie informacji podatkowych

Monitor Prawa Bankowego 2025/03 Marzec

Artykuł 119zzh § 1 o.p. stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej z tytułu niezachowania terminów do przekazywania informacji i zestawień, o których mowa w art. 119zp § 1 i 2 o.p., lub danych, o których mowa w art. 119zs § 2 o.p.

Postanowieniem z 5.06.2024 r. (III FSK 746/22) Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku WSA w Warszawie z 17.02.2022 r. (III SA/Wa 1411/21), w sprawie ze skargi I. S.A. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 13.04.2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej, postanowił na podstawie art. 187 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm., dalej: „p.p.s.a.”) przedstawić składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, tj.: „Czy art. 119zzh § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.) stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej z tytułu niezachowania terminów do przekazywania informacji i zestawień, o których mowa w art. 119zp § 1 i 2, lub danych, o których mowa w art. 119zs § 2 tej ustawy?”.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17.02.2022 r. (III SA/Wa 1411/21), w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra Finansów na rozprawie 28.05.2024 r., uznał, że na jej tle wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, dotyczące zastosowania art. 119zzh ustawy z 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm., dalej: „o.p.”). Zgodnie z tym unormowaniem bank, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, bank zrzeszający oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa, które nie dopełniają obowiązku przekazywania informacji i zestawień, o których mowa w art. 119zp, lub danych, o których mowa w art. 119zs § 2, przekazują je niezgodnie z posiadanymi informacjami, zestawieniami lub danymi, lub zatajają prawdziwe informacje, zestawienia lub dane, podlegają karze pieniężnej. Ustawodawca na podstawie tego unormowania wprowadza podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Wprowadzenie zatem jednej z podstaw do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w założeniu stanowi realizację art. 189 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej: „k.p.a.”). Stosownie do tej regulacji przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że normatywny kształt tej regulacji oznacza, iż prawodawca określił definicję legalną administracyjnej kary pieniężnej. Definicja ta odnosi się do określonej w ustawie sankcji o charakterze pieniężnym, nakładanej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji jako następstwo naruszenia prawa, które polega na niedopełnieniu obowiązku czy też naruszeniu zakazu. Kluczowe zatem z punktu widzenia definicji administracyjnej kary pieniężnej, a zatem także jej istoty, staje się jej określenie w ustawie jako następstwo naruszenia prawa, tj. m.in. z tytułu niedopełnienia obowiązku, a w konsekwencji jej nałożenie przez organ administracji publicznej w drodze decyzji. Wymóg określenia sankcji w ustawie z tytułu naruszenia prawa, tj. m.in. niedopełnienia obowiązku, staje się jedną z zasadniczych podstaw do jej zastosowania. Ustawowe sformułowanie odnoszące się do „określenia sankcji” prawodawca oddziela od kwestii naruszenia prawa polegającego m.in. na niedopełnieniu obowiązku jedynie w znaczeniu wskazania pewnych elementów składowych tej administracyjnej kary pieniężnej. Należy bowiem zauważyć, że dla spełnienia treści wymogu, jaki wynika z ustawowego określenia sankcji, stanowiącego podstawę jej zastosowania, istotne staje się nie tylko spełnienie formalnego wymogu jej określenia. Chodzi bowiem o takie sformułowanie sankcji, które nie może powodować wątpliwości co do zakresu jej zastosowania, a zatem w tym przypadku spełnienie unormowań o takim charakterze prawnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym względzie konieczne staje się zatem zauważenie, że sformułowanie odnoszące się do określenia sankcji nie może być postrzegane jedynie w wymiarze formalnym, a więc jako jej wskazanie w ustawie. Chodzi bowiem o takie jej określenie, które będzie jednoznacznie wskazywało na zakres podstaw jej zastosowania, a zatem z uwzględnieniem tego drugiego z ustawowych elementów sankcji, tj. odnoszącego się do naruszenia prawa, które zostało w sposób ustawowy wyrażone jako m.in. niedopełnienie obowiązku. Taki sposób rozumienia regulacji dotyczących administracyjnej kary pieniężnej wskazanej w art. 189b k.p.a. odpowiada charakterowi tego środka techniki prawodawczej, jaki przyjął normodawca, formułując tę regulację, a zatem definicji legalnej kary pieniężnej.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, godzi się więc uznać, że definicja administracyjnej kary pieniężnej, gdzie prawodawca wskazuje na ustawowe określenie sankcji, nie powinna być postrzegana jedynie jako spełnienie wymogu formalnego jej określenia, tj. de facto wskazania w ustawie, lecz również z uwzględnieniem, tj. odniesieniem do podstaw jej nałożenia, a zatem naruszenia prawa polegającego m.in. na niedopełnieniu obowiązku. Zaprezentowanie takiego sposobu rozumienia defin (...)