Zmiany w katalogu czynności bankowych wprowadzone przez ustawę o rynku kryptoaktywów

Changes to the catalogue of banking operations Introduced by the Crypto-Assets Market Act

Monitor Prawa Bankowego 2026/01 Styczeń

Abstrakt

Artykuł dotyczy potrzeby poszerzenia katalogu czynności bankowych z art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo bankowe, co jest konieczne w celu umożliwienia bankom pełnego stosowania rozporządzenia MiCA. W artykule poddano analizie problematykę zwolnienia instytucji kredytowej z obowiązku uzyskiwania zezwoleń przewidzianych przez rozporządzenie MiCA, a także zagadnienie składania przez instytucje kredytowe ofert publicznych kryptoaktywów innych niż ART oraz EMT oraz ubiegania się przez nie o dopuszczenie takich kryptoaktywów do obrotu. Podjęto także próbę zbadania konsekwencji prawnych uznania w zawetowanej ustawie o rynku kryptoaktywów za czynności bankowe świadczenia usług związanych z kryptoaktywami oraz emisji ART. We wnioskach zwrócono uwagę na to, że w tej ustawie nie zdecydowano się na umocowanie banków do emisji kryptoaktywów innych niż ART oraz EMT. Nie umocowano także zrzeszonych banków spółdzielczych do emitowania ART, a przede wszystkim nie przyznano im możliwości świadczenia usług w zakresie kryptoaktywów.

Słowa kluczowe

Krypoaktywa, czynności bankowe, rozporządzenie MiCA, tokeny powiązane z aktywami (ART), tokeny pieniądza elektronicznego (EMT).

Abstract

The article discusses the necessity of expanding the catalogue of banking operations listed in Article 5(2) of the Banking Law in order to enable banks to apply the MiCA Regulation in full. It analyses the exemption of credit institutions from the authorisation requirements set out in the MiCA Regulation, as well as the legal position of credit institutions offering crypto-assets other than ARTs and EMTs to the public and seeking their admission to trading. The article also addresses the legal consequences of recognising the provision of crypto-asset services and the issuance of ARTs as banking operations in the Polish Crypto-Asset Market Act, which was ultimately vetoed. The conclusions highlight that the Act did not grant banks the competence to issue crypto-assets other than ARTs and EMTs. Additionally, affiliated cooperative banks were neither authorised to issue ARTs nor granted the possibility of providing crypto-asset services.

Keywords

Crypto-assets, banking activities, MiCA regulation, assets reference token (ART), e-money token (EMT).

Witold Srokosz

Wstęp

Od 30.12.2024 r. w Polsce znajduje bezpośrednie zastosowanie rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów^[1] . Jednak do jego skutecznego stosowania niezbędne są zmiany w polskim prawie, które ustawodawca zamierza wprowadzić ustawą o rynku kryptoaktywów[2]. Niniejszy artykuł dotyczy kwestii poszerzenia katalogu czynności bankowych z art. 5 ust. 2 p.b., co przewiduje ta ustawa i co jest konieczne w celu umożliwienia bankom pełnego stosowania rozporządzenia MiCA.

Rozporządzenie MiCA

Jak wynika z art. 1 rozporządzenia MiCA jego przedmiotem jest ustanowienie jednolitych wymogów prawnych w całej UE w dwóch obszarach funkcjonowania rynku kryptoaktywów, tj. odnośnie do:

Bardziej szczegółowo kwestie, których dotyczy rozporządzenie MiCA, zostały określone w jego art. 1 ust. 2, przy czym dla zakresu przedmiotowego tego rozporządzenia istotne znaczenie mają wyłączenia przewidziane w art. 2 ust. 2 z uwzględnieniem postanowień preambuły oraz definicji legalnych poszczególnych pojęć. Z kolei zakres podmiotowy rozporządzenia MiCA obejmuje osoby fizyczne i prawne oraz niektóre inne przedsiębiorstwa uczestniczące w emisji, ofercie publicznej i dopuszczaniu do obrotu kryptoaktywów lub świadczących usługi związane z kryptoaktywami w Unii (art. 2 ust. 1 rozporządzenia MiCA). Istotne znaczenie dla dookreślenia tego zakresu mają zwolnienia podmiotowe przewidziane w art. 2 ust. 2 rozporządzenia MiCA. Problematyka zakresu stosowania rozporządzenia MiCA – przedmiotowego, podmiotowego oraz terytorialnego, w tym problematyka pojęcia kryptoaktywów i ich poszczególnych rodzajów, została już szeroko opracowana w doktrynie[7].

Polski ustawodawca powinien zagwarantować możliwość stosowania rozporządzenia MiCA w Polsce i temu ma służyć ustawa o rynku kryptoaktywów.

Zwolnienie instytucji kredytowych z obowiązku uzyskiwania zezwoleń przewidzianych przez rozporządzenie MiCA

Dokonywanie na terenie UE oferty publicznej tokenu powiązanego z aktywami (ART) oraz dopuszczenie takiego tokenu do obrotu wymaga uzyskania zezwolenia wydanego przez właściwe władze nadzorcze[8]. Ma tu także zastosowanie szereg wyjątków, m.in. wynikających z wielkości emisji i obrotu[9], charakteru podmiotów, do których skierowana jest emisja[10], a także statusu prawnego podmiotu podejmującego działalność reglamentowaną. Ten ostatni wyjątek dotyczy instytucji kredytowych. W rozporządzeniu MiCA w motywie 44 preambuły wyraźnie wskazuje się, iż instytucje kredytowe, które posiadają zezwolenie na mocy dyrektywy CRD IV[11], nie powinny już potrzebować innego zezwolenia na podstawie rozporządzenia MiCA, po to aby oferować tokeny powiązane z aktywami lub ubiegać się o ich dopuszczenie do obrotu. Dodatkowo w motywie tym podkreśla się wymóg, aby  procedury krajowe ustanowione na mocy dyrektywy CRD IV miały zastosowanie, ale należy je uzupełnić o wymóg powiadamiania właściwego organu macierzystego państwa członkowskiego wyznaczonego na mocy rozporządzenia MiCA o elementach umożliwiających temu organowi weryfikację zdolności emitenta do oferowania tokenó (...)