Analiza wybranych zagadnień ekonomicznych związanych z WIBOR
Economic analysis of selected issues related to the WIBOR Benchmark Rate
Monitor Prawa Bankowego 2026/06 Czerwiec
Jak cytować
J. Bełdowski, Ł. Dąbroś, M. Toczyski, Analiza wybranych zagadnień ekonomicznych związanych z WIBOR, Monitor Prawa Bankowego 2026, nr 6, s. 26-37.
Bibliografia
- Begg D., Fischer S., Dornbusch R., Makroekonomia, Warszawa 2007.
- Bełdowski J., WIBOR. Praktyczne uwagi prawne i ekonomiczne, Warszawa 2023.
- Bełdowski J., Kilka uwag o legalności WIBOR, Monitor Prawniczy 2024, nr 3.
- Bełdowski J., Szczęśniak P. (red.), WIBOR. Aktualne problemy prawne, Lublin 2024.
- Federal Reserve Bank of Chicago, Dual mandate, https://www.chicagofed.org/research/dual-mandate/dual-mandate.
- Feenstra R.C., Taylor A.M., International economics, wyd. 4, New York 2017.
- Financial Stability Board, Interest rate benchmark reform: overnight risk-free rates and term rates, 2021, https://www.fsb.org/2021/06/interest-rate-benchmark-reform-overnight-risk-free-rates-and-term-rates-2/ (dostęp: 28.02.2026 r.).
- GPW Benchmark, Transactions-based interest rate benchmarks: consultation paper, 2022.
- Howells P., Bain K., The economics of money, banking and finance, Harlow 2005.
- Huang W., Todorov K., The post-Libor world: a global view from the BIS derivatives statistics, BIS Quarterly Review 2022.
- Jajuga K., Depozyty i instrumenty rynku pieniężnego, Warszawa 2006.
- Kozińska M., Od WIBOR do WIRON – przesłanki reformy wskaźników referencyjnych stopy procentowej a stabilność polskiego systemu finansowego, Bezpieczny Bank 2023, nr 2.
- Król P., WIBOR, WIRON, WIBID, Polonia as reference rates for bank loans, Economic and Regional Studies / Studia Ekonomiczne i Regionalne 2023, nr 3.
- Ladko A., Wybrane instrumenty rynku pieniężnego i kapitałowego, Warszawa 1994.
- Mielus P., Impact of panelists on WIBOR rates – hybrid approach, Zeszyty Naukowe SGGW. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing 2020, nr 23(72).
- Mishkin F.S., Ekonomika pieniądza, bankowości i rynków finansowych, Warszawa 2002.
- Mishkin F.S., Eakins S.G., Financial markets & institutions, Boston 2012.
- Narodowy Bank Polski, Podstawowe stopy procentowe NBP, https://nbp.pl/polityka-pieniezna/decyzje-rpp/podstawowe-stopy-procentowe-nbp/.
Abstrakt
Artykuł podejmuje analizę wybranych zagadnień ekonomicznych związanych z funkcjonowaniem wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR, który stanowi kluczowy element polskiego systemu finansowego. Celem opracowania jest wyjaśnienie mechanizmu kształtowania wartości pieniądza w czasie, określenie ekonomicznej istoty wskaźników referencyjnych oraz ocena, czy WIBOR odzwierciedla realia gospodarcze w Polsce. W pracy zastosowano metodę analizy teoretycznej oraz instytucjonalnej, opartą na literaturze ekonomicznej, danych Narodowego Banku Polskiego oraz regulacjach unijnych, w szczególności rozporządzenia BMR. Wyniki wskazują, że WIBOR jest ściśle powiązany z polityką pieniężną prowadzoną przez Radę Polityki Pieniężnej, a jego poziom pozostaje silnie skorelowany ze stopą referencyjną NBP. Mechanizm kwotowań wiążących oraz konstrukcja rynku międzybankowego ograniczają możliwość jego manipulacji, zapewniając ekonomiczną wiarygodność wskaźnika. Jednocześnie wykazano, że WIBOR pełni funkcję uniwersalnego punktu odniesienia dla szerokiego spektrum instrumentów finansowych, wpływając nie tylko na kredyty, lecz także na depozyty, obligacje oraz stabilność systemu finansowego. Wnioski artykułu podkreślają, że WIBOR nie jest arbitralnym wskaźnikiem ustalanym przez banki, lecz odzwierciedla obiektywne procesy rynkowe oraz decyzje polityki pieniężnej, stanowiąc fundamentalny element funkcjonowania gospodarki.
Słowa kluczowe
WIBOR, stopy procentowe, rynek międzybankowy, polityka pieniężna, wartość pieniądza.
Abstract
This article examines selected economic aspects related to the functioning of the WIBOR reference rate, a key benchmark in the Polish financial system. The main objective is to explain how the value of money is measured over time, to define the economic nature of reference rates, and to assess whether WIBOR accurately reflects Poland’s economic conditions. The study employs a theoretical and institutional analysis based on economic literature, data from the National Bank of Poland, and the EU Benchmark Regulation (BMR). The findings indicate that WIBOR is strongly linked to monetary policy conducted by the Monetary Policy Council and closely follows the NBP reference rate. The mechanism of binding quotations and the structure of the interbank market significantly limit the possibility of deliberate manipulation, ensuring the economic credibility of the benchmark. Furthermore, WIBOR serves as a universal reference rate for a wide range of financial instruments, affecting not only loan pricing but also deposits, bonds, and overall financial system stabil (...)