Przegląd orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE w przedmiocie przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy (banku) z tytułu zwrotu tzw. kwoty kapitału kredytu w związku z ustaleniem nieważności umowy kredytu
Monitor Prawa Bankowego 2026/06 Czerwiec
wybór i opracowanie:
adw. dr hab.
Grzegorz Sikorski, prof. UG
Katedra Prawa Handlowego
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Gdański
ORCID: 0000-0002-1523-7946
Z dużym zainteresowaniem oczekiwano odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości na pytania prejudycjalne związane z problemem przedawnienia roszczeń banków o zwrot tzw. kwoty kapitału kredytu, powstające w razie ustalenia nieważności umowy zawartej z konsumentem. Czekali na to zarówno konsumenci, jak i przede wszystkim banki. Stąd wydaje się, że warto opublikować wszystkie orzeczenia Trybunału zapadłe w kwietniu bieżącego roku w tej kwestii w polskich sprawach. Jest bowiem niewątpliwe, że zawarte w tych judykatach stanowisko będzie stosowane w sprawach rozpatrywanych przez sądy krajowe. Wyznaczy też pewną linię postępowania zarówno po stronie banków, jak i ich klientów. Przedstawiane orzeczenia są istotne też z tego punktu widzenia, że Trybunał Sprawiedliwości nie odszedł w nich od wcześniej prezentowanych stanowisk odnośnie do ochrony konsumenta przed negatywnymi skutkami nieważnej umowy, w tym również odnoszącymi się do kwestii związanej z kosztami dochodzenia roszczeń. Podtrzymał też zdanie o zachowaniu, w procesie orzekania w tzw. sprawach frankowych, konieczności uwzględnienia przez sąd odstraszającego celu dyrektywy 93/13. Wszystkie wyroki dotyczą spraw z powództwa banku o zwrot kwoty kapitału kredytu.
Przerwanie biegu przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy przez oświadczenie konsumenta złożone w procesie o stwierdzenie nieważności umowy
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 kwietnia 2026 r. (C-901/24); mBank S.A. przeciwko T.K., D.J. i J.J.
Przy zachowaniu postanowień art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz uwzględniając zasady skuteczności, prawa do sądu, proporcjonalności i pewności prawa, za dopuszczalne uznać należy przerwanie biegu przedawnienia roszczenia przysługującego przedsiębiorcy, przez oświadczenie konsumenta złożone w ramach postępowania wstępnego mającego za przedmiot żądanie stwierdzenia nieważności umowy kredytu zawierającej nieuczciwe warunki, zgodnie z którym to oświadczeniem ów konsument jest świadomy, że z powodu tego stwierdzenia nieważności będzie on zobowiązany do zwrotu świadczenia, które otrzymał od przedsiębiorcy.
Skład sądu (izba dziewiąta):
M. Condinanzi (Prezes Izby), R. Frendo (sprawozdawczyni) i (...)