Abstrakt

Problemem badawczym podjętym w artykule jest możliwość zaliczenia depozytu do instrumentów zobowiązań kwalifikowalnych przez polski bank, na potrzeby spełniania wymogu MREL po nowelizacji BRRD w ramach tzw. reformy CMDI (unijnych ram zarządzania kryzysowego i gwarantowania depozytów). W tym zakresie udzielona została odpowiedź na dwa pytania badawcze. Po pierwsze, jakie warunki kwalifikowalności, inne niż mające zastosowanie dla wszystkich instrumentów zobowiązań kwalifikowalnych zgodnie z CRR, przewidują dla takiego depozytu przepisy BRRD. Po drugie, w jakim zakresie konieczne będzie, w ramach implementacji BRRD3 i DGSD2, wprowadzenie zmian w przepisach prawa polskiego, aby wybrane depozyty przyjmowane przez polskie banki mogły być zaliczane do instrumentów zobowiązań kwalifikowalnych, a w konsekwencji wykorzystywane do spełniania wymogu MREL.

Słowa kluczowe

CMDI, depozyt, instrumenty zobowiązań kwalifikowalnych, CRR, MREL.

Abstract

The issue addressed in this article concerns the possibility for deposits accepted by Polish banks to be classified as eligible liabilities instruments for the purposes of meeting the MREL requirement following amendments to the BRRD introduced as part of the CMDI (European Union crisis management and deposit insurance framework) reform. In this regard, it responds to two research questions. First, what eligibility conditions, other than those applicable to all eligible liabilities instruments under the CRR, do the BRRD provisions stipulate for such a deposit. Second, to what extent will it be necessary, as part of the implementation of the BRRD3 and the DGSD2, to amend Polish legislation so that selected deposits accepted by Polish banks may be classified as eligible liabilities instruments and, consequently, used to meet the MREL requirement.

Keywords

CMDI, deposit, eligible liabilities instruments, CRR, MREL.

Wojciech Janowski

Wprowadzenie

Kryzys finansowy, który rozpoczął się w 2008 r. ujawnił istotną słabość stosowania do niewypłacalnych lub zbliżających się do niewypłacalności instytucji kredytowych (banków[1]) podejścia zakładającego jedynie możliwość likwidacji w ramach postępowania upadłościowego albo restrukturyzacji poprzez osiągnięcie porozumienia z wierzycielami. W tego rodzaju postępowaniach trudno było bowiem zaadresować specyficzne skutki, jakie może nieść za sobą upadłość banku[2] (m.in. „zarażenie” innych podmiotów przez zależności pomiędzy poszczególnymi uczestnikami rynku finansowego, utrata zaufania deponentów do całego sektora, utrata dostępu do funkcji pełnionych przez bank, które są krytyczne z perspektywy gospodarki lub rynku finansowego i których nie można łatwo zastąpić[3]). W związku ze zidentyfikowaniem problemu niektóre państwa członkowskie Unii Europejskiej przyjęły krajowe przepisy przewidujące nowe instrumenty, które mogły zostać wykorzystane do uniknięcia upadłości banku lub zminimalizowania negatywnych konsekwencji takiej upadłości[4]. Rozwiązanie to nie było jednak optymalne, ponieważ różnice w reżimach utrudniały współpracę pomiędzy organami z różnych państw członkowskich w przypadku ryzyka upadłości banków z grup transgranicznych, a także mogły mieć wpływ na koszty prowadzenia działalności w poszczególnych państwach i powodować zakłócenia konkurencji[5]. W konsekwencji na poziomie Unii Europejskiej uchwalone zostały dwa akty prawne zawierające zharmonizowane ramy przymusowej restrukturyzacji[6] (ang. resolution) banków: BRRD i SRMR[7].

Celem BRRD było stworzenie systemu, który zapewniłby organom wiarygodny zestaw instrumentów umożliwiający wystarczająco wczesną i szybką interwencję w stosunku do instytucji mających problemy finansowe lub będących na progu upadłości, aby zapewnić ciągłość krytycznych funkcji finansowych i gospodarczych danej instytucji, zmniejszając jednocześnie do minimum wpływ upadłości tej instytucji na sektor gospodarczy i finansowy[8]. System ten opiera się na założeniu, w myśl którego straty poniesione przez bank powinny zostać pokryte przede wszystkim przez jego właścicieli (akcjonariuszy) oraz wierzycieli, a nie ze środków publicznych (bail-in zamiast (...)